شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵ - ۱۸:۰۸
مبلّغان حوزه پیامدهای الگوی غربی زن را برای نسل جوان تبیین کنند/ نقد الگوی زن در غرب، زمینه‌ساز معرفی الگوی سوم زن است

حوزه/ قائم‌مقام اندیشکده راهبردی سعداء با تأکید بر ضرورت تبیین پیامدهای الگوی زن در غرب برای نسل جوان، اظهار داشت: مبلغان حوزه با شناخت گره‌های ذهنی مخاطبان و بهره‌گیری از مستندات و شواهد، ابتدا باید ناکارآمدی الگوی غربی زن را تبیین کنند تا زمینه معرفی و تبیین الگوی سوم زن در اسلام فراهم شود.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجت‌الاسلام محسن فوجی، قائم‌مقام اندیشکده راهبردی سعداء، امروز شنبه ۹ آبان‌ماه در همایش طلایه‌داران هدایت که با حضور مبلغان در سالن همایش سازمان تبلیغات اسلامی برگزار شد، با تشریح روش‌های مؤثر تبیین مسائل زن و حجاب برای نسل نوجوان و جوان، گفت: نقد دستاوردها و پیامدهای تمدن غرب در مسئله زن و آشکار کردن ابعاد سوءاستفاده از زنان، یکی از مؤثرترین راهبردها برای معرفی جایگاه زن در اسلام و تبیین الگوی سوم زن است.

وی با اشاره به ضرورت شناخت منطق صحیح در مواجهه با مسائل فرهنگی و اجتماعی، اظهار داشت: یکی از مبانی مهم در تبیین مسائل، شناخت ارزش یک مسیر از طریق بررسی پیامدهای ترک آن است امیرالمؤمنین حضرت علی(ع) در بیانی می‌فرمایند که ارزش رشد و هدایت زمانی به‌درستی شناخته می‌شود که انسان بداند کسانی که این مسیر را ترک کرده‌اند، به چه عواقبی گرفتار شده‌اند.

این کارشناس مسائل فرهنگی افزود: بر اساس این منطق، انسان زمانی می‌تواند ارزش واقعی یک دستور و مسیر هدایت را درک کند که پیامدهای ترک آن نیز برایش روشن شده باشد؛ این شیوه در مواجهه با مخاطب و تبیین مسائل روز جامعه، به‌ویژه موضوع زن و حجاب، ظرفیت و کارآمدی قابل توجهی دارد.

رهبر شهید انقلاب، منطق استعماری غرب را محور تبیین مسئله زن قرار دادند

حجت الاسلام فوجی با اشاره به بیانات رهبر شهید انقلاب درباره مسئله زن و حجاب تصریح کرد: رهبر شهید انقلاب در مواجهه با موضوع کشف حجاب و ارائه راهکار برای این مسئله، از همین منطق استفاده کردند و بر ضرورت افشای منطق استعماری غرب در موضوع زن تأکید داشتند.

وی با اشاره به دیدار نمایندگان ولی‌فقیه در استان‌ها با رهبر شهید انقلاب، حدود ۵۰ روز پیش از آغاز حوادث مربوط به فوت مهسا امینی، بیان کرد: ایشان در آن دیدار با اشاره به طرح مسئله حجاب در خطبه‌های نماز جمعه و فضای رسانه‌ای کشور فرمودند که در این زمینه باید بسیار متین، منطقی و به دور از احساسات بی‌مورد برخورد کرد.

قائم‌مقام اندیشکده راهبردی سعداء ادامه داد: رهبر شهید انقلاب تأکید کردند که احساسات در جای خود ارزشمند است، اما در چنین موضوعاتی باید منطق استعماری غرب را که در این مسئله نقش‌آفرینی می‌کند، افشا کرد و با بیان دلایل و شواهد روشن، آن را برای مردم تبیین کرد.

وی افزود: بنابراین، اگر می‌خواهیم درباره مسئله زن و به‌ویژه حجاب وارد گفت‌وگو شویم، نباید تصور کنیم که تنها راه، صحبت مستقیم از خود حجاب است؛ بلکه باید منطق استعماری غرب در مسئله زن را برای مخاطب روشن کنیم.

حجت الاسلام فوجی با تشریح مفهوم منطق استعماری غرب اظهار داشت: باید به مخاطب نشان دهیم که غرب در بسیاری از موضوعاتی که وارد شده، به دنبال بهره‌کشی و سوءاستفاده بوده است؛ وقتی این واقعیت برای مخاطب اثبات شود، پیشنهادها و الگوهایی که از سوی غرب ارائه می‌شود، دیگر به‌آسانی برای او جذابیت نخواهد داشت.

وی با اشاره به تجربه فعالیت‌های محتوایی در حوزه زن و خانواده گفت: پس از آغاز حوادث سال ۱۴۰۱ و طرح گسترده موضوع کشف حجاب، افراد و مجموعه‌های دغدغه‌مند تلاش کردند راهکارهای مختلفی ارائه دهند؛ از تبیین احکام شریعت و جایگاه خانواده گرفته تا تشریح نقش دستگاه‌های مسئول و ضرورت اجرای قانون عفاف و حجاب.

این کارشناس مسائل فرهنگی افزود: همه این اقدامات ارزشمند و ضروری است و می‌تواند بخشی از گره‌های ذهنی مخاطبان را برطرف کند؛ اما باید پرسید چه منطقی وجود دارد که بتواند میان ما و انسانی با هر نوع باور و اعتقاد، نقطه اشتراک ایجاد کند؟

وی پاسخ این پرسش را در مخالفت انسان‌ها با مورد سوءاستفاده قرار گرفتن دانست و تصریح کرد: هر انسانی در هر نقطه‌ای از جهان، از اینکه دیگران از او سوءاستفاده کنند، بیزار است؛ حتی فردی که در رفتار شخصی خود هیچ‌گونه پایبندی به چارچوب‌های اخلاقی ندارد، در برابر سوءاستفاده شدن یک خط قرمز دارد.

حجت الاسلام فوجی ادامه داد: برای نمونه، در جوامعی که روابط جنسی آزادانه تعریف شده است، همچنان مفاهیمی مانند تجاوز، مزاحمت و تعرض وجود دارد و این موضوع نشان می‌دهد که حتی انسانی که برای خود محدودیت‌های اخلاقی متعارفی قائل نیست، از مورد تعرض و سوءاستفاده قرار گرفتن بیزار است.

وی تأکید کرد: بنابراین، مخالفت با سوءاستفاده یک نقطه مشترک انسانی است که می‌توان از آن برای تبیین مسئله زن استفاده کرد. مبلغان باید منطق استعماری غرب را در این موضوع توضیح دهند و نشان دهند الگوی دوم زن چه پیامدهایی برای زنان به همراه داشته است؛ آن‌گاه ارزش منطق اسلام و جایگاه زن در نگاه اسلامی بهتر درک خواهد شد.

قائم‌مقام اندیشکده راهبردی سعداء با اشاره به تجربه مواجهه با نسل‌های مختلف نوجوان و جوان و گفت‌وگو با بانوان اظهار داشت: در سال‌های فعالیت محتوایی در حوزه زن، به این نتیجه رسیدیم که منطق نقد سوءاستفاده، از کارآمدترین روش‌ها برای ایجاد ارتباط با مخاطبان مختلف است.

وی با انتقاد از برخی شیوه‌های معرفی الگوی سوم زن در جمع‌های دخترانه گفت: بسیاری از مبلغان و فعالان حوزوی در جلسات دخترانه، با بیان فضائل و کرامات حضرت زهرا(س) تلاش می‌کنند الگوی سوم زن را معرفی کنند که این اقدام بسیار ارزشمند و مبارک است؛ اما گاهی مانعی در مسیر دریافت پیام وجود دارد.

حجت الاسلام فوجی افزود: ممکن است دختر نوجوان یا جوان، با وجود علاقه و ارادت فراوان به حضرت زهرا(س)، در ذهن خود زنان غربی را افرادی خوشبخت، آزاد و برخوردار از زندگی جذاب تصور کند. در چنین شرایطی، با خود می‌گوید من حضرت زهرا(س) را دوست دارم و امیدوارم در قیامت با ایشان محشور شوم، اما در عین حال دوست دارم مانند دختران غربی زندگی کنم؛ زیرا تصور می‌کنم آن‌ها از زندگی لذت بیشتری می‌برند.

وی خاطرنشان کرد: تا زمانی که الگوی دوم زن در ذهن مخاطب، الگویی جذاب و موفق باشد، توصیف فضائل الگوی سوم زن به‌تنهایی نمی‌تواند تأثیر لازم را داشته باشد؛ بنابراین، باید پیش از معرفی الگوی سوم، پیامدهای الگوی دوم و دستاوردهای واقعی آن برای زنان را نقد و بررسی کنیم.

این کارشناس مسائل فرهنگی با اشاره به مواجهه مبلغان با پرسش‌های پرتکرار دانش‌آموزان درباره حقوق زنان در اسلام گفت: گاهی مبلغ خانم یا آقا به مدرسه می‌رود تا برای دانش‌آموزان دختر درباره مسائل زن صحبت کند؛ اما برخی دانش‌آموزان به‌محض مواجهه با مبلغ، مجموعه‌ای از پرسش‌ها درباره ارث، دیه، تعدد زوجات و دیگر احکام مربوط به زنان را مطرح می‌کنند.

وی افزود: گاهی این پرسش‌ها به‌صورت زنجیره‌ای مطرح می‌شود؛ چرا ارث زن نصف مرد است؟ چرا دیه زن نصف مرد است؟ چرا در فلان موضوع حکم اسلام این‌گونه است؟ در نتیجه، مبلغ با انبوهی از پرسش‌ها مواجه می‌شود و فرصت جلسه به پاسخ‌گویی به شبهات متعدد اختصاص پیدا می‌کند.

حجت الاسلام فوجی تصریح کرد: البته پاسخ به این پرسش‌ها لازم است، اما باید توجه کنیم که آیا واقعاً گره اصلی ذهنی این نوجوان همین مسائل است؟ اگر مسئله اصلی او همین پرسش‌ها بود، تاکنون بارها پاسخ آن‌ها ارائه شده و با یک جست‌وجوی ساده نیز می‌توانست به پاسخ‌های متعددی دسترسی پیدا کند.

وی ادامه داد: پاسخ‌گویی به این پرسش‌ها لزوماً تغییری در رفتار و نگرش مخاطب ایجاد نمی‌کند؛ زیرا ممکن است مسئله اصلی او همچنان جذاب و موفق تصور کردن الگوی زن غربی باشد؛ در چنین شرایطی، حتی اگر ساعت‌ها درباره شبهات مربوط به ارث و دیه صحبت کنیم، تا زمانی که این تصور اصلاح نشود، به نتیجه مطلوب نخواهیم رسید.

قائم‌مقام اندیشکده راهبردی سعداء با اشاره به نمونه از گفت‌وگو با دختران نوجوان گفت: در یکی از جلسات، درباره وضعیت دختران در ایران و غرب پرسش‌هایی مطرح کردم و تلاش داشتم مقایسه‌ای میان شرایط زندگی آنان ایجاد کنم.

وی افزود: در جریان این گفت‌وگو، یکی از دختران که حجاب نداشت، پرسید وضعیت دختران اروپایی چه ارتباطی با ما در ایران دارد و چرا باید درباره مشکلات آنان صحبت کنیم؟

حجت الاسلام فوجی ادامه داد: در پاسخ توضیح دادم که وقتی بخشی از رفتارها و سبک زندگی دختران غربی در جامعه ما الگوبرداری می‌شود، بررسی نتایج و پیامدهای آن نیز به ما مربوط است؛ باید بدانیم این رفتارها در جامعه مبدأ چه نتایجی به دنبال داشته و آیا واقعاً الگویی موفق برای زندگی زنان و دختران محسوب می‌شود یا خیر.

وی خاطرنشان کرد: در ادامه گفت‌وگو، زمانی که بحث به نمونه‌های مشخص از وضعیت زنان در غرب رسید، واکنش برخی از مخاطبان نشان داد که این موضوع می‌تواند حساسیت و توجه آنان را برانگیزد؛ زیرا نقد مستند الگوی غربی، تصویری را که پیش‌تر از طریق رسانه‌ها برای آنان ساخته شده بود، با پرسش مواجه می‌کند.

حجت الاسلام فوجی با اشاره به شکل‌گیری پژوهش ناگفته‌های صورتی بر اساس همین رویکرد اظهار داشت: ما در این پژوهش تلاش کردیم منطق بحث را بر مسئله سوءاستفاده از زنان قرار دهیم و بررسی کنیم که از حدود ۲۰۰ سال گذشته و به‌ویژه از آغاز انقلاب صنعتی تا امروز، چگونه از مسئله زن در تمدن غرب بهره‌برداری شده است.

وی افزود: این سوءاستفاده‌ها تنها به یک حوزه محدود نیست، بلکه ابعاد اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی دارد و در قالب‌های مختلفی دنبال شده است.

قائم‌مقام اندیشکده راهبردی سعداء با تشریح محورهای این پژوهش بیان کرد: یکی از موضوعات، استفاده از زنان به‌عنوان ابزار تولید انبوه است؛در این بخش، نوع نگاه غرب به اشتغال زنان و چگونگی بهره‌برداری از نیروی کار آنان بررسی می‌شود.

وی ادامه داد: موضوع دیگر، استفاده سیاسی از زنان برای توجیه حضور و مداخلات استعماری است؛در این بخش نشان داده می‌شود که چگونه مسئله زن و شعار حمایت از زنان می‌تواند به ابزاری برای پیشبرد اهداف سیاسی و استعماری تبدیل شود.

حجت الاسلام فوجی، استفاده از زنان برای تحقق مصرف انبوه را از دیگر محورهای پژوهش ناگفته‌های صورتی دانست و گفت: در این بخش، ابعاد فرهنگی و اقتصادی بهره‌برداری از زنان و نقش آنان در گسترش الگوی مصرف بررسی می‌شود.

وی افزود: همچنین استفاده از زنان به‌عنوان بازوی جنگ سرد از دیگر موضوعاتی است که در این پژوهش مورد توجه قرار گرفته است؛ این محورها با ارائه مثال‌ها، مستندات و داده‌های متعدد بررسی شده‌اند تا مخاطب بتواند با مصادیق روشن، ابعاد مختلف سوءاستفاده از زنان را بشناسد.

این کارشناس مسائل فرهنگی تأکید کرد: زمانی که موضوع زن در غرب را با مصادیق و مستندات نقد می‌کنیم، پذیرش بحث برای مخاطب بسیار بیشتر می‌شود؛ زیرا به‌جای ارائه ادعاهای کلی، نمونه‌هایی از عملکرد و پیامدهای واقعی آن الگو در اختیار او قرار می‌گیرد.

حجت الاسلام فوجی با اشاره به تجربه برخی مبلغان در استفاده از محتوای پژوهش ناگفته‌های صورتی اظهار داشت: در شهرهایی که با مبلغان ارتباط داشتیم، بخشی از مباحث مربوط به وضعیت اشتغال زنان در غرب را مطرح کردیم و برخی از آنان پس از آشنایی با این محتوا، در پارک‌ها و فضاهای عمومی شهر خود با دختران نوجوان و جوان درباره همین موضوع به گفت‌وگو پرداختند.

وی افزود: این موضوع ظرفیت بالایی برای ایجاد گفت‌وگو میان مبلغ و مخاطب دارد؛ زیرا حتی افرادی که در ابتدا با گفتمان دینی و حوزوی همراه نیستند، می‌توانند درباره وضعیت اشتغال، حقوق اقتصادی و شرایط زندگی زنان در جوامع مختلف با مبلغ گفت‌وگو کنند.

قائم‌مقام اندیشکده راهبردی سعداء خاطرنشان کرد: در برخی بازخوردها، دخترانی که پیش از این با پوشش متفاوت در جامعه حضور داشتند، پس از آشنایی با واقعیت‌های مطرح‌شده درباره وضعیت زنان در غرب، واکنش مثبتی نشان داده و تأکید کرده بودند که اگر وضعیت زنان در غرب چنین است و اسلام و جمهوری اسلامی این مسائل را مطرح می‌کنند، از این نگاه حمایت می‌کنند.

وی تصریح کرد: این بازخوردها نشان می‌دهد که نقد مستند الگوی غربی زن، تنها در تبیین مسئله حجاب کاربرد ندارد، بلکه می‌تواند در حل بسیاری از مسائل ذهنی دختران و زنان درباره اشتغال، حقوق خانوادگی و جایگاه اجتماعی آنان نیز مؤثر باشد.

حجت الاسلام فوجی در ادامه با نمایش نمونه‌ای از محتوای رسانه‌ای درباره تقسیم هزینه‌های زندگی در غرب، به تشریح برخی تفاوت‌ها میان تصویر تبلیغاتی و واقعیت‌های زندگی زنان پرداخت و گفت: یکی از موضوعاتی که باید برای نسل جوان روشن شود، تفاوت میان تصوری است که از زندگی زنان غربی در رسانه‌ها ارائه می‌شود و شرایط واقعی آنان در عرصه خانواده و اشتغال است.

وی افزود: در یکی از نمونه‌های رسانه‌ای نمایش‌داده‌شده، درباره تقسیم هزینه‌های زندگی مشترک در غرب صحبت می‌شود؛ به‌گونه‌ای که زن و مرد هنگام صرف غذا در رستوران، هرکدام هزینه غذای خود را پرداخت می‌کنند و این موضوع به‌عنوان بخشی از الگوی استقلال اقتصادی و تقسیم مسئولیت‌ها مطرح می‌شود.

این کارشناس مسائل فرهنگی ادامه داد: در ادامه همین محتوا، این پرسش مطرح می‌شود که اگر زن به دلیل بیماری یا ناتوانی جسمی، برای مثال شکستگی دست یا پا، امکان اشتغال نداشته باشد، چه اتفاقی برای زندگی مشترک خواهد افتاد و آیا این وضعیت می‌تواند به جدایی منجر شود؟

وی با اشاره به پاسخ‌های مطرح‌شده در آن محتوای رسانه‌ای بیان کرد: هدف از نمایش چنین نمونه‌هایی این است که مخاطب با ابعاد مختلف الگوی زندگی در غرب آشنا شود و بداند که استقلال اقتصادی زنان در برخی الگوها، با مسئولیت‌ها و محدودیت‌هایی همراه است که در تبلیغات رسانه‌ای کمتر به آن پرداخته می‌شود.

حجت الاسلام فوجی تأکید کرد: گاهی دختر ایرانی تصویری از زندگی غربی دارد که در آن می‌خواهد هم از امتیازات الگوی زن ایرانی برخوردار باشد و هم تمام ویژگی‌هایی را که به‌صورت تبلیغاتی به زندگی زنان غربی نسبت داده می‌شود، تجربه کند؛ یعنی هم اشتغال و استقلال مالی داشته باشد، هم هزینه‌های زندگی و تفریح بر عهده دیگران باشد و هم هیچ مسئولیتی متوجه او نباشد.

وی افزود: این تصور ناشی از شناخت ناقص و غیرواقعی از شرایط زندگی در غرب است و تا زمانی که این تصویر اصلاح نشود، بسیاری از شبهه‌ها و مغالطه‌های رسانه‌ای درباره حقوق زنان همچنان برای مخاطب جذاب خواهد بود.

قائم‌مقام اندیشکده راهبردی سعداء با اشاره به یکی دیگر از پرسش‌های پرتکرار درباره وضعیت زنان در جمهوری اسلامی ایران گفت: گاهی این پرسش مطرح می‌شود که چرا در جمهوری اسلامی ایران یک زن نمی‌تواند رئیس‌جمهور شود، در حالی که در برخی کشورهای غربی زنان به مقام‌های عالی سیاسی مانند صدراعظمی رسیده‌اند.

وی افزود: در مواجهه با این پرسش باید توجه کرد که گاهی مخاطب با مشاهده حضور یک زن در جایگاه سیاسی مهم در کشوری مانند آلمان، تصور می‌کند که همه مشکلات زنان در آن جامعه حل شده و آنان به برابری کامل حقوقی و اجتماعی دست یافته‌اند.

حجت الاسلام فوجی تصریح کرد: در حالی که حضور یک زن در جایگاه صدراعظمی یا وزارت، به‌تنهایی نمی‌تواند نشان‌دهنده رفع مشکلات همه زنان آن کشور باشد. برای مثال، اینکه یک زن وزیر راه شود، به این معنا نیست که تمام مشکلات زنان در حوزه حمل‌ونقل و رانندگی برطرف شده است.

وی ادامه داد: باید مراقب آدرس‌های غلط و مغالطه‌هایی باشیم که در برخی شبهات مطرح می‌شود. صرف حضور چند زن در مناصب سیاسی و مدیریتی نمی‌تواند معیار مناسبی برای ارزیابی وضعیت عمومی زنان در یک جامعه باشد؛ بلکه باید شرایط واقعی زندگی، حقوق اجتماعی، اقتصادی و خانوادگی آنان بررسی شود.

حچت الاسلام فوجی با اشاره به نمونه‌ای از گزارش رسانه‌ای درباره وضعیت زنان در آلمان، گفت: در این گزارش، آلمان به‌عنوان یکی از کشورهای دارای اقتصاد بزرگ اروپا و بهشت زنان معرفی می‌شود و ادعا می‌شود که تبعیض میان زنان و مردان در آن به حداقل رسیده است.

وی افزود: در همان گزارش، تصویری از یک زن شاغل در رستوران نمایش داده می‌شود که چندین لیوان بزرگ آبجو را برای مشتریان حمل می‌کند و این صحنه به‌عنوان نمادی از آزادی و برابری زنان در غرب به تصویر کشیده می‌شود؛ در مقابل، وضعیت زنان در ایران با محدودیت‌های پوشش مقایسه می‌شود.

قائم‌مقام اندیشکده راهبردی سعداء خاطرنشان کرد: هدف از نمایش این نمونه، توجه دادن مخاطب به شیوه روایت‌سازی رسانه‌ای است؛ زیرا در این نوع محتوا، یک تصویر محدود از اشتغال زنان به‌عنوان نماد آزادی و خوشبختی معرفی می‌شود، بدون آنکه درباره شرایط واقعی کار، حقوق اقتصادی و دیگر ابعاد زندگی زنان در آن جامعه توضیح کافی ارائه شود.

وی تأکید کرد: مبلغان باید بتوانند چنین روایت‌هایی را تحلیل کنند و به مخاطب نشان دهند که یک تصویر رسانه‌ای یا حضور یک زن در یک موقعیت شغلی خاص، به‌تنهایی نمی‌تواند معیار ارزیابی وضعیت زنان در یک جامعه باشد.

حجت الاسلام فوجی در ادامه، روش اندیشکده راهبردی سعداء برای پاسخ‌گویی به پرسش‌ها و شبهات را تشریح کرد و گفت: ما در این مجموعه برای پاسخ‌گویی مؤثر به شبهات، یک الگوی سه‌مرحله‌ای را دنبال می‌کنیم که نخستین مرحله آن تشخیص سؤال اصلی و گره ذهنی مخاطب است.

وی افزود: در مرحله نخست باید مشخص شود که مخاطب واقعاً چه مسئله‌ای دارد و شبهه اصلی او چیست؛ زیرا اگر این موضوع به‌درستی تشخیص داده نشود، مبلغ درگیر پرسش‌های فرعی و ثانویه می‌شود و زمان خود را صرف پاسخ‌هایی می‌کند که ممکن است هیچ تأثیری در رفع مسئله اصلی نداشته باشند.

قائم‌مقام اندیشکده راهبردی سعداء، انتخاب منطق صحیح پاسخ‌گویی را مرحله دوم این الگو دانست و تصریح کرد: به یک پرسش ممکن است از مسیرهای مختلفی پاسخ داده شود، اما باید منطقی انتخاب کنیم که برای افراد مختلف با سلیقه‌ها و دیدگاه‌های متفاوت قابل پذیرش باشد.

وی ادامه داد: مرحله سوم، انتخاب داده‌ها و مستندات مناسب بر اساس همان منطق است. پس از آنکه مسئله اصلی مخاطب مشخص و منطق پاسخ‌گویی انتخاب شد، باید از داده‌ها، نمونه‌ها و روایت‌های متناسب استفاده کنیم.

حجت الاسلام فوجی با اشاره به تجربه خود در فعالیت تبلیغی و امامت جماعت مسجد اظهار داشت: امامت جماعت مسجد از دشوارترین و در عین حال شریف‌ترین فعالیت‌های تبلیغی است؛ زیرا امام جماعت هر روز با مخاطبان ارتباط دارد و باید برای هر روز، محتوای تازه، مطالعه جدید و حرف متناسب با نیاز مردم داشته باشد.

وی افزود: همین ضرورت گاهی موجب می‌شود مبلغ دچار یک آسیب شود و هر داستان یا مثال جدیدی را که می‌شنود، بدون بررسی ضرورت و تناسب آن، در سخنرانی خود به کار بگیرد.

این کارشناس مسائل فرهنگی تصریح کرد: پیش از بیان هر داستان و مثالی باید بررسی کنیم که آیا این نمونه برای مخاطب ضرورت دارد؟ آیا با منطق صحیحی که جامعه امروز به آن نیاز دارد، تناسب دارد؟ آیا به سؤال اصلی مخاطب پاسخ می‌دهد یا صرفاً مطلبی جذاب برای سخنرانی است؟

وی ادامه داد: گاهی ما مسیر را برعکس طی می‌کنیم؛ ابتدا یک داده یا داستان انتخاب می‌کنیم و سپس تلاش می‌کنیم برای آن منطق بسازیم، در حالی که مسیر صحیح آن است که ابتدا سؤال و شبهه اصلی مخاطب را تشخیص دهیم، سپس منطق مناسب را انتخاب کنیم و در مرحله بعد داده و مثال متناسب با آن را ارائه دهیم.

حجت الاسلام فوجی در ادامه با نمایش نمونه‌ای از یک محتوای رسانه‌ای درباره مسئله کودک‌همسری اظهار داشت: یکی از موضوعاتی که سال‌هاست جوامع اسلامی به دلیل آن از سوی برخی مجامع و نهادهای حقوق بشری مورد انتقاد قرار می‌گیرند، مسئله ازدواج در سنین پایین است.

وی افزود: اگر دختری در جامعه اسلامی در سنین ۱۵ یا ۱۶ سالگی ازدواج کند، گاهی موجی از انتقادها درباره حقوق کودکان و اجبار دختران به ازدواج مطرح می‌شود؛ اما باید در کنار این موضوع، وضعیت دختران نوجوان در جوامع غربی و آمار مربوط به بارداری آنان نیز مورد بررسی قرار گیرد.

قائم‌مقام اندیشکده راهبردی سعداء ادامه داد: در نمونه رسانه‌ای نمایش‌داده‌شده، یک دختر نوجوان با اشاره به وضعیت بارداری دختران در آمریکا، این پرسش را مطرح می‌کند که چرا برخی روابط خارج از چارچوب ازدواج در جوامع غربی به‌عنوان آزادی پذیرفته می‌شود، اما هنگامی که اسلام برای سامان‌دهی روابط و پاسخ‌گویی به نیازهای طبیعی جوانان در چارچوب خانواده قانون و ضابطه تعیین می‌کند، این اقدام با عنوان کودک‌همسری مورد انتقاد قرار می‌گیرد.

وی تأکید کرد: هدف از این مقایسه، توجه دادن مخاطب به دوگانگی در برخی روایت‌های رسانه‌ای و حقوق بشری است؛ گاهی یک نمونه و مستند از خود غرب می‌تواند به‌راحتی بخشی از شبهات را پاسخ دهد و مخاطب را متوجه تناقض‌هایی کند که در روایت‌های تبلیغاتی وجود دارد.

حجت الاسلام فوجی در ادامه با اشاره به نمونه‌ای از تبلیغات یک شرکت غربی فعال در حوزه لوازم آرایشی بیان کرد: یکی دیگر از محورهایی که در پژوهش ناگفته‌های صورتی مورد بررسی قرار گرفته، استفاده اقتصادی از مسئله زن و بهره‌برداری تجاری از موضوعاتی مانند آزار خیابانی است.

وی افزود: در نمونه‌ای که بررسی شده، یک شرکت تولیدکننده لوازم آرایشی با استفاده از این پیام که آزار و اذیت خیابانی هیچ‌گاه تقصیر زنان نیست و نباید نوع پوشش و آرایش آنان را عامل این اتفاق دانست، تلاش می‌کند مخاطبان را به مصرف محصولات خود ترغیب کند.

قائم‌مقام اندیشکده راهبردی سعداء ادامه داد: در تبلیغات این شرکت، با طرح شعارهایی درباره سرزنش نکردن لوازم آرایشی و لباس زنان، تلاش می‌شود این پیام منتقل شود که زنان بدون نگرانی از پیامدهای اجتماعی می‌توانند محصولات مورد نظر را مصرف کنند.

وی تصریح کرد: این نمونه نشان می‌دهد که چگونه یک شرکت تجاری می‌تواند از یک موضوع اجتماعی و حساس برای تحقق منافع اقتصادی خود بهره‌برداری کند و با ارائه آدرس غلط، مخاطب را به سمت مصرف بیشتر محصولات سوق دهد.

مبلغان با مستندات روزآمد، ارزش الگوی سوم زن را تبیین کنند

حجت الاسلام فوجی با تأکید بر ظرفیت بالای داده‌ها و مستندات موجود برای تبیین مسائل زن و خانواده گفت: امروز به واسطه دسترسی به روایت‌ها، نمونه‌ها و مستندات متعددی که حتی از سوی رسانه‌ها و مجموعه‌های غربی منتشر شده است، فرصت مناسبی برای گفت‌وگو و تبیین مسائل با نسل نوجوان و جوان فراهم شده است.

وی خاطرنشان کرد: مبلغان باید با شناخت دقیق گره‌های ذهنی مخاطبان، پرهیز از گرفتار شدن در پرسش‌های فرعی، انتخاب منطق صحیح پاسخ‌گویی و استفاده از داده‌های متناسب، زمینه شناخت واقعیت‌های الگوی غربی زن را فراهم کنند.

قائم‌مقام اندیشکده راهبردی سعداء تأکید کرد: با چنین رویکردی می‌توان ضمن پاسخ‌گویی به شبهات مربوط به زن، خانواده، اشتغال و حقوق اجتماعی، تصویر واقعی‌تری از پیامدهای الگوی غربی ارائه داد و ارزش و جایگاه الگوی سوم زن در اسلام را برای نسل امروز تبیین کرد.
انتهای پیام/

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha